Vücut Kitle İndeksi

Vücut kitle indeksi (VKİ) veya beden kitle indeksi (BKİ), kişinin sağlıklı bir kiloya sahip olup olmadığını gösteren bir tarama aracıdır. Bir kişinin VKİ’si sağlıklı aralığın dışındaysa, sağlık riskleri önemli ölçüde artabilir. Fazla kilolu olmak, tip 2 diyabet, yüksek tansiyon ve kalp damar problemleri gibi çeşitli sağlık sorunlarına neden olabilir.

Düşük kilo ise, yetersiz beslenme, kemik erimesi ve kansızlık riskini artırabilir. Vücut kitle indeksi vücudunuzdaki yağ oranını doğrudan ölçmez ve yaş, cinsiyet, etnik köken veya kas kütlesi gibi bilgileri dikkate almaz. Bununla birlikte, doktorların kilo durumunu izlemelerine ve bireylerdeki olası sorunları belirlemelerine yardımcı olabilecek standart ağırlık durumu kategorileri kullanır.

Vücut Kitle İndeksi Nedir

VKİ, bir kişinin kilosunun (kilogram olarak) boyunun (metre olarak) karesine bölünmesiyle elde edilir. Kağıdı kalemi şimdilik bırakın, yazının ilerleyen kısımlarında hem tam formülü hem de bir hesaplama aracını paylaşacağız :).

VKİ vücudunuzdaki yağı doğrudan ölçmez, ancak araştırmalar VKİ’nin deri kıvrım kalınlığı ölçümleri, biyoelektrik empedansı, su altı tartımı gibi vücut yağını daha doğrudan ölçen ölçüm metotları ile ilişkili olduğunu göstermiştir.

Ayrıca VKİ’nin çeşitli metabolik ölçümler ve hastalıklar ile güçlü bir şekilde ilişkili olduğu görülmektedir. Genel olarak, VKİ, doktorlar tarafından kilo kategorisi belirlemek için kullanılan maliyetsiz ve kullanımı kolay bir tarama yöntemidir.

Beden Kitle İndeksi Nasıl Kullanılır?

Yüksek beden kitle indeksi, fazla kilonun bir göstergesi olabilir. BKİ, bir tarama aracı olarak kullanılabilir, ancak bir kişinin şişman olup olmadığı veya sağlık durumu için kesin teşhis olarak kullanılamaz. Eğer beden kitle indeksiniz yüksekse, bunun bir sağlık riski olup olmadığının belirlenmesi için doktorunuzun daha fazla değerlendirme yapması gerekir. Bu değerlendirmeler deri kıvrım kalınlığı ölçümleri, diyet değerlendirmeleri, fiziksel aktivite, aile öyküsü ve diğer uygun sağlık taramaları içerebilir.

Aşırı Kilo ve Obeziteyi Ölçmek için Neden Vücut Kitle İndeksi Kullanılır?

VKİ hesaplaması sadece boy ve kilo bilgisiyle yapıldığından ucuz, hızlı bir tarama aracıdır. Bu nedenle genel sağlık ile ilgili bilgi vermesi amacıyla doktorlar ve diyetisyenler tarafından kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra insanların büyük bir bölümü için vücut kitle indeksi ve diğer fazla kilo tarama araçları arasında bağlantı vardır. Genelde yüksek VKİ ye sahip birinin diğer test sonuç ve ölçümleri de yüksek çıkmaktadır. Bu nedenle uzmanlar beden kitle indeksini bir tarama aracı olarak kullanır, ancak tanı koymak için ilave test ve ölçümler kullanırlar.

Vücut Kitle İndeksi Hesaplama

vücut kitle indeksi hesaplama

Vücut kitle hesaplama formülü oldukça basittir; kilogram cinsinden ağırlığınızın, metre cinsinden boyunuzun karesine bölümüdür.

Ağırlığınız (Kilogram) / Kilonuz² (Metre)
Örnek: 98 ÷ (1.8)² = 30.24
Vücut Kitle İndeksiniz 30.24
Sağlık bakanlığı yetişkinler için vücut kitle indeksi hesaplama aracı.

Vücut Kitle İndeksi Kaç Olmalı?

20 yaş ve üstü yetişkinler için VKİ, standart kategorileri kullanılarak yorumlanır. Bu kategoriler, kadınlar, erkekler, tüm vücut tipleri ve yaşlar için aynıdır.

Eğer beden kitle indeksiniz;

  • 18.5 kg/m²’nin altında ise zayıf
  • 18.5-24.9 kg/m² arasında ise normal kilolu
  • 25-29.9 kg/m² arasında ise fazla kilolu
  • 30-34.9 kg/m² arasında ise I. Derece obez
  • 35-39.9 kg/m² arasında ise II. Derece obez
  • 40 kg/m² üzerinde ise III. Derece morbid obez

Eğer vücut kitle indeksiniz normalin üstündeyse belki de yediklerinize biraz dikkat etme zamanı gelmiş olabilir. Uzmanlar tarafından oluşturulmuş diyet listelerimizi denemek için tıklayın.

Çocuklarda Vücut Kitle İndeksi Hesaplaması

Çocuklar için de yetişkinlerle aynı beden kitle indeksi formülü kullanılsa da çıkan sonuçlar çocuklar ve gençler için farklı olarak yorumlanır.

Çocuk ve gençlerin VKİ sinin yaşa ve cinsiyete özgü olması gerekir, çünkü vücut yağ miktarı hem yaşa hem de cinsiyete göre farklılık gösterir.

Bu nedenle çocuklar ve gençler için büyüme eğrisi kullanılır ve bu eğride bulunan BKİ persentil değerleri dikkate alınır.

Çocuk ve gençler için Sağlık Bakanlığı vücut kitle indeksi hesaplama aracı.

Vücut Yağ Oranı Göstergesi Olarak VKİ Ne Kadar Doğru?

beden kitle indeksi hesaplama

Beden kitle indeksi ve şişmanlık arasındaki bağlantı oldukça güçlüdür. Ancak aynı vücut kitle indeksine sahip iki kişinin vücut yağ oranları ve şişmanlık seviyeleri farklı olabilir.
Genel olarak, aynı VKİ’de kadınlar erkeklerden daha fazla vücut yağına sahip olma eğilimindedir. Aynı BKİ’ye sahip yaşça büyük insanlar daha fazla vücut yağına sahip olma eğilimindedir. Aynı VKİ’ye sahip sporcuların sporcu olmayanlara göre daha az vücut yağı vardır.

VKİ değerleri yükseldikçe, yani aşırı kilolu ev obez kişiler için, yağ oranını daha doğru göstermektedir. Yani yüksek BKİ (örneğin, 35 kg/ m²) olan bir kişinin yüksek vücut yağına sahip olma olasılığı çok yüksektir.

Bununla birlikte kas dokuları yağ dokularından daha yoğun olduğu için, çok kaslı insanlar fazla vücut yağı taşımadan da yüksek bir vücut kitle indeksine sahip olabilirler. Bu nedenle bazı profesyonel sporcular sağlıklı bir kiloda olmalarına rağmen obez aralıkta yüksek bir BKİ değerine sahip olabilir.

Hamile kadınlar da kiloları için bir hesaplama aracı olarak VKİ’den kesinlikle kaçınmalı ve bunun yerine doktorlarının önerilerine uymalıdır.

Beden kitle indeksi ve vücut yağ yüzdesi aynı değildir. Vücut yağ oranınız, kas, kemik, su içeriği ve bazı organların ağırlığını içermeden sahip olduğunuz yağ miktarıdır. Vücut yağ oranını yüksek hassasiyetle ölçmek için doktorlar; deri kıvrım kalınlığı ölçümleri, su altı tartımı, biyoelektrik empedans, çift enerjili x-ışını absorbsiyometrisi (DXA) ve izotop seyreltme gibi yöntemler kullanmaktadır.

Beden kitle indeksi ağırlık takibinin objektif ve basit bir ölçüsüdür, fakat tek ölçü olarak kullanılmamalıdır. Bu nedenle VKİ değeriniz normal bile olsa düzenli doktor kontrolü çok önemlidir.

Benzer Yazılar