Peskataryen Nedir? Peskataryenler Ne Yer? 

2020 yılının trend beslenme şekillerinden birisi peskataryen tipi beslenme. Aslında peskataryenlik vejataryenliğin bir alt kümesi olarak da görülebilir. Çünkü vejetaryen bir diyet uygulayıp bundan farklı olarak balık da tüketen kişilere peskateryen deniyor. İnsanların et ve tavuk tüketmeyip balık tercih etmesinin pek çok sebebi olabilir. Bazı peskataryenler hem bitki bazlı diyetin faydalarını almak isterken hem de kalbe iyi gelen balıkların içeriklerinden yararlanmak istedikleri için bu seçimi yapıyorlar. Bazıları ise beslenme şekillerinin doğaya zarar vermemesi için peskataryenliği tercih ediyor. Sadece et ve tavuğu tadını sevmediği için sebze ve balıkla beslenen kişiler de var. Bu makalede peskateryan nedir soruna cevap bulurken peskataryenler ne yer, bu tip beslenmenin faydaları ve zararları nedir konusuna da değineceğiz. 

peskataryen nedir peskataryenler ne yer

Peskataryen Nedir? 

Peskataryen kelimesi 1990’larda İtalyanca balık anlamına gelen “pesce” ve “vejetaryen” kelimelerinden türetilmiş. Zaman zaman kelimenin “peskateryen” şeklinde de yazıldığını görebilirsiniz, ikisi de aynı şeyi anlatıyor. 

Bilimsel makalelerde “pesco-vejataryen” olarak da geçiyor ve vejateryenliğin bir alt kümesi olarak değerlendiriliyor. Peskataryen nedir sorusuna cevap olarak kısaca “vejataryen beslenen ama balık yiyen kişiler” cevabını verebiliriz. Peskataryenler çok büyük ölçüde bitki bazlı bir diyet uygulayıp tahıl, baklagil, kabuklu yemişler, meyve, sebze ve hayvansal protein kaynağı olarak denizürünleri tüketirler. Peskataryenlerin çoğu süt ürünleri ve yumurta da yer. 

Elbette vejataryen beslenme şeklinin geniş bir yelpazede olduğu gibi peskataryen diyetler de çok çeşitli. Bir kişi çok ağırlıklı olarak karbonhidrat, aburcubur ve balık tüketerek bu şekilde beslenebildiği gibi sağlıklı sebzelerle haftada bir balık tüketerek de peskataryen olabilir. 

İnsanlar Neden Peskataryen Olur? 

Peskataryenliğin Sağlığa Yararları

Bitki ağırlıklı beslenmenin obezite, şeker ve kalp gibi kronik hastalıkları azalttığına dair bilimsel kanıtlar var.Yapılan bir araştırmaya göre peskataryen beslenerek de bu faydalardan yararlanabiliyorsunuz. Beslenme üzerine yapılan bu araştırmada peskataryen beslenen kadınların et yiyen kadınlara oranla her yıl 1,1 kilo daha az ağırlık kazandığı görülmüş. Yani bu tip beslenen kadınlar daha fazla kilo veriyor. Aynı şekilde beslenme şeklini bitki bazlı bir hale getiren kişilerin cinsiyetten bağımsız olarak daha az kilo aldığı, şu anki beslenme şekliniz ne olursa olsun et ve tavuk yememenin kilo vermede etkili olduğu görülmüş. 

Başka bir araştırma ise peskataryen beslenenlerin diabet hastalığına yakanlama oranlarının %4.8 daha az olduğunu kanıtlamış. Bu oran et yiyen kişilerde %7.6. 

Başka bir bilimsel araştırma çok nadiren et yiyen ya da peskataryen olan kişilere odaklanmış ve bu kişilerin kalp hastalığından ölme oranlarının et yiyenlere kıyasla %22 daha az olduğunu bulmuş.

Peskataryenliğin Çevre Dostu Olması

Büyük ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin çevreye ödettiği ciddi bedeller var. Birleşmiş Milletlerin açıklamasına göre hayvan yetiştiriciliğin insan kaynaklı karbon emisyonuna katkısı %15. Buna karşılık balık ve deniz ürünü yetiştiriciliği diğer tüm hayvansal gıda üretimlerinden daha az karbon ayakizi bırakıyor.

2014 yılında yapılan bir araştırma balık yiyen kişilerin her gün az bir kere et yiyen kişilere oranla %46 daha az sera gazı emisyonuna sebep olduğunu bulmuş. 

peskataryenler ne yer

Etik Sebepler 

Etik sebepler de peskateryen olmanın yaygın nedenlerinden birisi. Etik sebepler arasında şunları başlıca olarak şunları sayabiliriz: 

  • Evcil hayvan olarak beslenebilecek hayvanların yiyecek için öldürülmesine karşı olmak
  • Büyükbaş ve küçükbaş hayvanların acımasız şartlarda yetiştirilmesi
  • Hayvan fabrikalarındaki işçilerin zor şartlarda az maaşla çalıştırılması
  • Dünya’da açlık varken hayvan yetiştiriliciği için tahıl ve yeşil alan harcanması

Peskataryenler Ne Yer? 

  • Tahıl ve tam tahıl ürünleri
  • Baklagiller; fasulye, mercimek, tofu dahil 
  • Kabuklu yemişler, kuruyemişler
  • Chia tohumu, keten tohumu gibi tohumlar 
  • Yoğurt, süt ve peynir dahil olmak üzere süt ürünleri
  • Meyveler
  • Sebzeler
  • Balık ve kabuklu deniz canlıları
  • Yumurta

Peskataryenler Ne Yemez?

  • İnek eti
  • Tavuk
  • Domuz eti
  • Kuzu eti
  • Hindi eti
  • Av hayvanlarının etleri

peskataryenler ne yemez

Peskataryen Beslenmenin Faydaları Nelerdir? 

Vejateryan beslenme şekline balık eklemenin sağlık açsından pek çok faydası var. Çoğu kişi hayvansal gıdaları tamamen kestiğinde yetersiz besleneceğini düşünüyor. Özellikle de B12, çinko, kalsiyum ve protein tamamen vejataryen ve vegan diyetlerde alınması zor besinler. 

Daha Fazla Omega-3s 

Balık; omega3-s almanın en iyi yollarından birisi. Chia tohumu ya da keten tohumu gibi yiyecekler de omega-3s içeriyor fakat balıktan alınan omega3-s vücutta daha kolay sindiriliyor ve daha çok emiliyor. 

Daha Fazla Protein 

İnsanların sağlıklı olabilmesi için her kilo başına günde 0.8 gram protein alması gerekli. Yani 68 kilo bir kişinin günde 54 gram protein tüketmesi gerekiyor. Sadece bitkisel protein aldığınızda yediklerinizin içeriği gereği aynı zamanda ilave karbonhidrat da tüketmiş oluyorsunuz. Fakat balık ile hem gerekli proteini alıp hem de ilave yağ ve karbonhidrat tüketiminden muaf olabilirsiniz. 

Deniz Ürünleri Çok Besleyici 

Deniz ürünlerinde Omega3-s ve protein haricinde çok sayıda faydalı besin var. Örneğin istiridyeler B12 vitamini, çinko ve selenyum açısından çok zengin. Sadece 1 istiridye ile günlük ihtiyacınız olan B12 vitaminin %133’ünü, yine bir günde tüketmeniz gereken çinko ve selenyumun %55’ini alıyorsunuz.

Midyeler de hem B12 vitamini ve selenyum açısından zengin hem de manganez ve diğer B vitaminlerinden bol miktarda içeriyor.

Mezgit ve dilbalığı gibi balıklar omega-3 yağları açısından o kadar zengin olmasa da muhteşem bir protein kaynağı. Bu tip balıklardan ihtiyacınız olan fosfor, niyasin ve B6, B12 vitaminlerini de alabilirsiniz. 

Peskataryen Beslenmenin Faydaları

Alternatif Sağlar 

Vejataryen olmak zaman zaman kısıtlayıcı olabiliyor. Restoranlarda yemek yerken menüdeki vejataryen yemekler çok da sağlıklı olmayabiliyor. Eğer sağlık beslenme şeklinizde önemli bir motivasyon ise peskataryen olmak size alternatif sağlar. 

Peskataryen Diyetin Zararları 

Aslında peskataryen beslenmede çok fazla yan etki ve zarar yok. Fakat bazı kişiler balık tüketimi konusunda hassas olabilirler. Özellikle büyük balıklar civa ve başka toksik maddeler içerebilir. Bu nedenle Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç Bakanlığı (FDA) çocukların, hamilelerin ve emziren annelerin kılıçbalığı, köpekbalığı gibi balıkları yememesini öneriyor. 

Bu diyet ağırlıklı olarak vejataryen olduğu için vejataryenliğin karşılaştığı sorunlarla da karşılaşıyor. Örneğin dengeli beslenme üzerine odaklanmış bir vejateryan diyet uygulanmazsa istemeden gereğinden fazla karbonhidrat alarak kalori dengenizi bozabilir, vücut kitle indeksinizi yükseltebilirsiniz. 

Araştırma sonuçlarına bakıldığında ve detaylıca incelendiğinde peskataryenliğin sağlıklı bir beslenme şekli olduğunu görüyoruz. Aynı zamanda etik açıdan da vicdanınızın rahat etmesini sağlıyor. Geniş bir yelpazede beslenilebildiği için de uygulamak vegan ve vejataryen beslenmeden daha kolay. 

Güncel Kalın!

Türkiye'nin en iyi koçları ve uzmanları ile en iyi kilo verme yolculuklarını, başarı hikayelerini ve ilham verici röportajları ilk sen okumak ister misin? Hayatını değiştirmeye bugün başla!

Benzer Yazılar